Oʻzbek oshxonasi: paloʻdan shirchoygacha

Oʻzbek oshxonasi Markaziy Osiyo vohalarida, jumladan Fargʻona, Toshkent va Samarqand vohalarida shakllangan, hududiy farqlar bugun ham seziladi. Uning asosi: guruch, goʻsht, sabzi va piyoz, tandirda yopilgan non hamda koʻk choy. Koʻp taomlar qozonda pishiriladi, sabzavot va don esa odatda alohida garnir sifatida emas, taomning oʻzida beriladi. Palov Palov (osh) mamlakatning asosiy taomi hisoblanadi. Guruch, goʻsht, sabzi va piyoz qozonda ochiq olovda pishadi: avval piyoz va sabzidan zirvak qilinadi, ustiga ivitilgan guruch solinadi va bugʻda pishadi. Fargʻona palovi odatda toʻqroq va qovurilganroq, Toshkent palovi esa ochroq. Bayramlarda palovga nohat, mayiz, zirk qoʻshiladi. Toʻylarda nahor oshi erta tongda, taxminan oltidan toʻqqizgacha tortiladi. Shoʻrvalar • Shoʻrva — goʻsht va yangi sabzavotli suyuq taom. • Mastava — guruchli shoʻrva. • Lagʻmon va norin — xamir tasmalaridan tayyorlanadi, shoʻrva yoki ikkinchi taom sifatida yeyiladi. • Chalop — qatiq, shivit va kashnichli sovuq taom. Xamir taomlari • Manti — bugʻda, mantiqozonda pishadi. • Choʻchvara — mayda oʻzbek chuchvaralari. • Somsa — tandirda yoki duxovkada yopiladigan pishiriq. Qiymaga piyoz koʻp solinadi: bir qism goʻshtga ikki-uch qism piyoz ketishi mumkin. Goʻsht va qozon Koʻpincha qoʻy goʻshti, keyin mol goʻshti ishlatiladi. Dumba yogʻi va paxta moyi taomga oʻziga xos taʼm beradi. Shashlik choʻgʻda qovuriladi, dimlama esa goʻsht va sabzavotni qopqoq ostida sekin dimlab pishirish usulidir. Non, choy va shirinliklar Non dasturxonda alohida oʻrin tutadi: obi non xamirturushli xamirdan, patir qatlamli va yogʻli xamirdan tayyorlanadi, Toshkentda lagan shaklidagi lochira mashhur. Non yuzi tepaga qaratib qoʻyiladi va boʻlaklab sindiriladi. Koʻk choy kun boʻyi kichik piyolalarda, odatda shakarsiz ichiladi va har bir dasturxonga tortiladi. Shirchoy — sut va moy qoʻshilgan shoʻr choy, bayramlarda damlanadi. Bayram dasturxoni meva, yongʻoq va holva bilan yakunlanadi. Xususiyatlar va maslahatlar 1. Palov uchun guruchni oldindan ivitib, zirvak ustiga soling: u qovurilmasdan, bugʻda pishishi kerak. 2. Palovning klassik nisbati: goʻsht va guruch taxminan teng, piyoz va sabzi esa koʻp. 3. Ziravorlardan zira, kashniz urugʻi, zirk va kunjut koʻp uchraydi; klassik taomlar odatda juda achchiq qilinmaydi. 4. Palov yoniga koʻpincha pomidor, bodring, piyoz va achchiq qalampirdan achchiq-chuchuk salati beriladi. 5. Dasturxonda avval kattalar tatib koʻradi, nonni esa pichoqda emas, qoʻlda sindirish odat. Oshxonam saytidagi retseptlar • Toshkent palovi • Samarqand palovi • Fargʻona palovi • Lagʻmon • Qoʻy goʻshtli shoʻrva • Mastava • Qoʻy goʻshtli manti • Goʻshtli somsa • Choʻchvara • Norin • Qoʻy goʻshtli shashlik • Oʻzbek noni (obi non) • Shirchoy • Dimlama Manbalar: Vikipediya — «Узбекская кухня»: https://ru.wikipedia.org/wiki/Узбекская_кухня Vikipediya — «Uzbek cuisine»: https://en.wikipedia.org/wiki/Uzbek_cuisine Vikipediya — «Gastronomía de Uzbekistán»: https://es.wikipedia.org/wiki/Gastronomía_de_Uzbekistán