Ошхонаи туркӣ: аз ноништа то дастурхони ширин

Ошхонаи туркӣ дар ҷои ба ҳам расидани Анатолия, Болқон, баҳри Миёназамин ва Шарқи Наздик шакл гирифта, мероси ошпазии дарбори Усмониро нигоҳ медорад. Асоси он — қурутоб ва йогурт, панир, булғур ва биринҷ, лӯбиёгиҳо, гӯшти гӯсфанд, бодинҷон, зайтун ва равғани зайтун. Таомҳо аз рӯи минтақа ба таври ҷиддӣ дигар мешаванд, дастурхон бошад атрофи нон, газакҳои хурд ва чой сохта мешавад.
Ноништа
Ноништаи туркӣ (кахвалтӣ) — як дастурхони том: панир, зайтун, тухм, помидор, бодиринг, равғани маска, мураббо, асал, қаймоқ, хӯроки хамирӣ ва симит. Таоми хоси он — Менемен, тухм бо помидор ва қаланфур. Чой ҳамеша меояд. Калимаи «кахвалтӣ» маънои «пеш аз қаҳва»-ро дорад.
Мезе ва сабзавот дар равғани зайтун
Мезе — маҷмӯи газакҳои хурд: зайтун, панир, туршиҳо, соусҳои сардии йогуртӣ. Онҳоро якҷоя мехӯранд ва ҳар якро то охир хӯрдан шарт нест.
• Ҷаҷик — йогурт бо бодиринг ва кӯкат
• Сигара бёреги — ғӯлачаҳои борик ва хасту бо панир
• Ярпак сарма — сарма дар барги ангур
• Чобан салаты — салати сабзавоти тару тоза
• Котлетҳои адасӣ (мерҷимек кёфтеси) — газак аз адас
Суннати алоҳида — таомҳои «зейтинягӣ»: сабзавотро дар равғани зайтун бирён мекунанд, бо помидор дам мекунанд ва бе гӯшт, хунук медиҳанд. Тобистон онҳоро ба ҷои шӯрбо, пеш аз таоми асосӣ ё баъд аз он мехӯранд. Намунаи классикӣ — Имом баялдӣ, бодинҷон бо пиёзу помидор.
Хӯрокҳои кӯчагӣ ва хӯроки хамирӣ
• Симит — ноншакли ҳалқамонанд бо кунҷид, ки онро фурӯшандагони кӯча дар тамоми кишвар мефурӯшанд
• Лахмаҷун — нони борики паҳншуда бо қимаи тунд, бо пиёз, кӯкат ва лимӯ мехӯранд
• Гёзлеме бо испаноқ ва творог — нони борики пуркарда
• пиде — нони заврақшакл бо гӯшт, панир ё испаноқ
• дёнер — гӯшт дар нон, барои дар роҳ хӯрдан
Минтақаҳо
Ғарби кишвар (соҳилҳои Эгей, Мармара ва Миёназамин) аз сабзавот, кӯкат ва моҳӣ бой аст ва равғани асосӣ — зайтун. Дар соҳили баҳри Сиёҳ моҳӣ, махсусан хамсӣ (анчоус), ва таомҳои ҷуворимакка машҳуранд. Дар ҷанубу шарқ навъҳои зиёди кабоб, чунон ки Кабоби адана, мезе ва ширинии хамирӣ мисли Бақлава ҳастанд. Дар Анатолияи Марказӣ кешкек, гёзлеме ва Манту ба тарзи туркӣ (махсусан мантуи Кайсерӣ) маъруфанд. Лӯбиёгиҳо, ба монанди Куру фасулйе, асоси дастурхони хонагӣ мебошанд.
Хусусиятҳо ва маслиҳатҳо
1. Хӯроки нимрӯзии хонагӣ маъмулан бо шӯрбо оғоз мешавад, баъд таоми сабзавотӣ ё лӯбиёгӣ ва ба он палав, макарон ё булғур, салат ё ҷаҷик медиҳанд.
2. Сабзавот дар равғани зайтун хунук дода мешавад ва бисёриҳо онро пас аз андаке истодан болаззаттар медонанд.
3. Дар дастурхон ҳамеша нон ҳаст ва зарфи қаланфури сурхи тунд — пул бибер низ.
4. Дар Туркия панирҳо асосан аз шири гӯсфанд сохта мешаванд ва йогурт ба таомҳои бисёр илова мегардад.
5. Ширинӣ бо писта ё чормағз ва баъзан бо қаймоқ дода мешавад.
6. Чойро дар ноништа ва пас аз хӯроки шом менӯшанд, бо қанд ё бе қанд: Чойи туркӣ.
Дастурҳо дар Oshxonam
• Менемен
• Симит
• Лахмаҷун
• Гёзлеме бо испаноқ ва творог
• Сигара бёреги
• Имом баялдӣ
• Ярпак сарма
• Чобан салаты
• Ҷаҷик
• Котлетҳои адасӣ (мерҷимек кёфтеси)
• Кабоби адана
• Манту ба тарзи туркӣ
• Куру фасулйе
• Бақлава
• Чойи туркӣ
Манбаъҳо:
Википедия — «Турецкая кухня»: https://ru.wikipedia.org/wiki/Турецкая_кухня
Wikipedia — «Turkish cuisine»: https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_cuisine
Wikipedia — «Meze»: https://en.wikipedia.org/wiki/Meze