Özbek mutfağı: pilavdan şirçaya

Özbek mutfağı, Orta Asya'nın Fergana, Taşkent ve Semerkant gibi vahalarında şekillenmiş ve bölgesel farklar bugün de hissedilir. Temelinde pirinç, koyun eti, havuç ve soğan, tandırda pişen ekmek ve yeşil çay bulunur. Birçok yemek kazanda pişirilir; sebze ve tahıllar genellikle ayrı bir garnitür olarak değil, yemeğin içinde servis edilir. Pilav Pilav (osh), ülkenin ana yemeği sayılır. Pirinç, et, havuç ve soğan kazanda açık ateşte pişer: önce kızartılmış soğan ve havuçtan zirvak yapılır, üzerine ıslatılmış pirinç serilir ve buharda pişer. Fergana pilavı genellikle daha koyu ve daha kızarmış, Taşkent pilavı ise daha açık renklidir. Bayramlarda pilava nohut, kuru üzüm ve barbaris eklenir. Düğünlerde sabah pilavı (nahor oşi) erkenden, kabaca altı ile dokuz arasında verilir. Çorbalar • Şurpa: etli ve taze sebzeli çorba; bölgede bu sözcük kısaca çorba demektir. • Mastava: pirinçli çorba. • Lagman ve naryn: hamur şeritlerinden yapılır, çorba ya da ana yemek olarak yenir. • Çalop: yoğurt, dereotu ve kişnişle yapılan soğuk çorba. Hamur işleri • Manti: özel mantı kazanında buharda pişer. • Çuçvara: küçük Özbek mantıları. • Samsa: tandırda ya da fırında pişen içli hamur işi. Harçlara bol soğan konur: bir ölçü ete iki üç ölçü soğan gidebilir. Et ve kazan En çok koyun eti, ardından dana eti kullanılır. Kuyruk yağı ve pamuk yağı yemeklere kendine özgü tadını verir. Şaşlık közde pişirilir; dimlama ise et ve sebzenin kapak altında yavaşça pişirilmesidir. Ekmek, çay ve tatlılar Ekmek (non) sofrada özel bir yere sahiptir: obi non mayalı hamurdan, patır katmerli ve yağlı hamurdan yapılır, Taşkent'te tabak biçimli lochira bilinir. Ekmek yüzü yukarı bakacak şekilde konur ve elle parçalanır. Yeşil çay gün boyu küçük kâselerde, çoğunlukla şekersiz içilir ve her sofraya getirilir. Şirçay, süt ve tereyağı katılan tuzlu çaydır, bayramlarda hazırlanır. Şenlikli sofra meyve, ceviz ve helvayla biter. Özellikler ve ipuçları 1. Pilav için pirinci önceden ıslatın ve zirvakın üzerine serin: kızarmamalı, buharda pişmelidir. 2. Klasik oran, kabaca eşit et ve pirinç, bol soğan ve havuçtur. 3. Baharatlardan kimyon, kişniş, barbaris ve susam sık görülür; klasik yemekler genellikle çok acı yapılmaz. 4. Pilavın yanına sık sık domates, salatalık, soğan ve acı biberden yapılan salata konur. 5. Sofrada önce en yaşlı olan tadar; ekmek bıçakla değil elle koparılır. Oshxonam'daki tarifler • Taşkent pilavı • Semerkant pilavı • Fergana pilavı • Lagman • Kuzu şurpa • Mastava • Kuzu etli mantı • Etli samsa • Çüçvara • Narın • Kuzu şişi • Özbek ekmeği (obi non) • Şirçay • Dimlama Kaynaklar: Vikipedi — «Узбекская кухня»: https://ru.wikipedia.org/wiki/Узбекская_кухня Vikipedi — «Uzbek cuisine»: https://en.wikipedia.org/wiki/Uzbek_cuisine Vikipedi — «Gastronomía de Uzbekistán»: https://es.wikipedia.org/wiki/Gastronomía_de_Uzbekistán