Дала дәмі: қымыз, шұбат, айран және құрт

Қазақ дәстүрінде сүт өнімдері ерекше орын алады. Олар көшпелі халықтардың күнделікті дастарханының маңызды бөлігі болған.
• Қымыз — бие сүтінен ашытылатын сусын. Қазақстанда, Қырғызстанда және Моңғолияда кең таралған, оны көшпелі халықтар ежелден дайындаған.
• Шұбат — түйе сүтінен дайындалатын ашыған сусын; қазақтар мен өзбектердің дәстүрлі сусыны. Қазақстанда оны негізінен жазда ішеді, ол тез бұзылады.
• Айран — сүттен ашытылатын салқын сусын. Оны көжеге және наурыз көжеге қосады.
• Құрт — тұздалып кептірілген сүзбеден жасалған шарлар. Оны наурыз көжеге және сорпаға қосады.
Бұл өнімдер сусын ретінде ғана емес, тағамның құрамында да қолданылады. Мысалы, суық көже перловка мен айраннан жасалады: жармаға су құйып, жұмсартқанша қайнатады, ертеңіне суытып, айран мен қатық қосады.
Кеңес: айран мен қатықты суық күйінде беріңіз, ыстық сорпаға қосқанда қайнатпаңыз — үйіліп кетеді.
Дереккөздер:
Википедия — «Кумыс»: https://ru.wikipedia.org/wiki/Кумыс
Википедия — «Шубат»: https://ru.wikipedia.org/wiki/Шубат
Википедия — «Узбекская кухня» (курт): https://ru.wikipedia.org/wiki/Узбекская_кухня
Tengrinews — «6 несложных рецептов казахских блюд»: https://tengrinews.kz/healthy/6-neslojnyih-populyarnyih-retseptov-kazahskih-blyud-537864/
zakon.kz — «Молочные напитки казахской кухни»: https://www.zakon.kz/stati/6470903-osvezhayushchie-lechashchie-i-pyanyashchie-samye-populyarnye-molochnye-napitki-kazakhskoy-kukhni.html